"Tôi chỉ cho thuê căn hộ thừa để lấy tiền sinh hoạt, không phải kinh doanh mà." "Bán vài cái đồ cũ online thôi, có phải đăng ký gì đâu?" "Nhận tiền vài lần để giúp bạn, không phải doanh thu đâu?" – Đây là những câu nói rất quen thuộc, nhưng đằng sau đó là những rủi ro pháp lý mà nhiều người không ngờ tới.
LƯU Ý QUAN TRỌNG
Bài viết này cung cấp thông tin tham khảo về các dấu hiệu khiến cá nhân trở thành đối tượng kinh doanh và phải chịu thuế. Do chính sách có nhiều điểm phức tạp và có thể có thay đổi, bổ sung trong quá trình triển khai, chúng tôi khuyến nghị bạn nên xác minh lại thông tin với cơ quan thuế địa phương để nhận được hướng dẫn chi tiết và phù hợp nhất với tình hình cụ thể của mình. Hoặc bạn có thể liên hệ với các dịch vụ tư vấn thuế chuyên nghiệp như THtax để được hỗ trợ toàn diện.
Ranh Giới Mong Manh: Cá Nhân Hay Kinh Doanh?
Pháp luật Việt Nam không phân biệt bạn "có ý định kinh doanh" hay không. Quan trọng là: Hành vi của bạn có tính chất kinh doanh hay không? Tức là:
- Hoạt động thường xuyên, liên tục
- Nhằm mục đích tạo ra thu nhập
- Có tính chất chuyên môn hóa
Khi đáp ứng các dấu hiệu trên, dù bạn không tự nhận là "kinh doanh", cơ quan thuế vẫn có thể xác định bạn là cá nhân kinh doanh và yêu cầu nộp thuế.
7 Tình Huống "Vô Tình" Kinh Doanh Phổ Biến
1. Cho Thuê Nhà, Căn Hộ
Tình huống thực tế:
Chị Mai có 2 căn hộ: một ở, một cho thuê với giá 10 triệu đồng/tháng (120 triệu/năm). Chị nghĩ: "Đây là tài sản cá nhân, cho thuê để có tiền sinh hoạt, không phải kinh doanh."
Sự thật pháp lý:
Theo Thông tư 40/2021/TT-BTC, cá nhân cho thuê nhà có doanh thu:
- Từ 200 triệu đồng/năm trở xuống (từ 01/01/2026): KHÔNG phải nộp thuế nhưng VẪN PHẢI đăng ký và kê khai
- Trên 200 triệu đồng/năm: Phải nộp 10% trên doanh thu (5% VAT + 5% TNCN)
Trường hợp chị Mai có doanh thu 120 triệu/năm:
- Đến hết 2025: Dưới 100 triệu → Không nộp thuế
- Từ 2026: Dưới 200 triệu → Không nộp thuế
- Nhưng VẪN PHẢI đăng ký mã số thuế và kê khai doanh thu
Dấu hiệu bị phát hiện:
- Chính quyền phường, xã, ban quản lý chung cư báo cáo với cơ quan thuế
- Công an khu vực phối hợp rà soát
- Người thuê là doanh nghiệp yêu cầu hóa đơn
- Dòng tiền chuyển khoản định kỳ vào tài khoản
2. Bán Hàng Online "Nhỏ Lẻ"
Tình huống:
Anh Tuấn bán quần áo qua Facebook, mỗi tháng bán được 20-30 đơn, giá trị khoảng 15-20 triệu. Anh nghĩ: "Bán lẻ thôi, không phải hộ kinh doanh."
Sự thật:
Khi có các dấu hiệu:
- Bán thường xuyên (nhiều lần/tuần)
- Có nguồn hàng ổn định (nhập về bán)
- Quảng cáo công khai trên mạng xã hội
- Nhận tiền qua chuyển khoản với nội dung "mua hàng"
→ Đây là hoạt động kinh doanh, không phải bán đồ cũ cá nhân
Ngưỡng phải nộp thuế:
- Doanh thu từ 500 triệu đồng/năm (từ 2026) → Phải kê khai và nộp thuế
- Dưới 500 triệu → Miễn thuế nhưng vẫn phải kê khai
Cách cơ quan thuế phát hiện:
- Rà soát tài khoản ngân hàng/ví điện tử có dòng tiền bất thường
- Phân tích nội dung chuyển khoản: "tiền hàng", "đơn 123"...
- Kiểm tra các trang bán hàng có quảng cáo thường xuyên
3. Nhận Tiền "Giúp" Người Khác
Tình huống:
Chị Lan có tài khoản ngân hàng, bạn bè nhờ nhận tiền hộ từ khách hàng rồi chuyển lại. Mỗi lần nhận 2-3%, tháng nhận vài chục triệu.
Sự thật:
Đây là dịch vụ trung gian thanh toán, thuộc diện kinh doanh dịch vụ. Khi:
- Nhận tiền thường xuyên từ nhiều người
- Có hưởng hoa hồng, phí dịch vụ
- Tài khoản có dòng tiền lớn, nhiều giao dịch
→ Bị coi là thu nhập từ cung cấp dịch vụ, phải nộp thuế
Rủi ro:
- Bị coi là đồng phạm với các hành vi rửa tiền, lừa đảo
- Truy thu thuế + phạt vi phạm
- Có thể bị truy cứu hình sự nếu liên quan đến tội phạm
4. Làm Freelance Nhận Tiền Đều Đặn
Tình huống:
Anh Nam làm thiết kế đồ họa freelance, mỗi tháng nhận 10-15 triệu từ 2-3 khách hàng cố định.
Sự thật:
Khi thu nhập từ freelance:
- Thường xuyên (hàng tháng)
- Ổn định (từ khách hàng cố định)
- Tổng thu nhập trong năm vượt ngưỡng
→ Phải đăng ký kinh doanh và kê khai thuế TNCN
Từ 2026:
- Dưới 500 triệu/năm: Miễn thuế nhưng vẫn phải kê khai
- Trên 500 triệu/năm: Nộp thuế theo tỷ lệ %
Lưu ý:
- Nếu làm cho doanh nghiệp trong nước → Bị khấu trừ 10% thuế TNCN tại nguồn (thu nhập từ 2 triệu/lần trở lên)
- Nếu nhận từ nước ngoài (Upwork, Fiverr...) → Phải tự kê khai
5. Môi Giới Bất Động Sản "Bán Thời Gian"
Tình huống:
Chị Hoa có công việc chính nhưng tranh thủ môi giới bất động sản. Mỗi tháng ký được 1-2 hợp đồng, nhận hoa hồng 20-30 triệu.
Sự thật:
Thu nhập từ môi giới là thu nhập từ kinh doanh dịch vụ. Khi:
- Hoạt động thường xuyên (không chỉ 1-2 lần)
- Có mục đích sinh lời
→ Phải kê khai và nộp thuế
Mức thuế:
- Nếu nhận từ doanh nghiệp → Bị khấu trừ 10% TNCN
- Nếu nhận trực tiếp từ cá nhân → Phải tự kê khai
6. Cho Vay Lãi "Trong Vòng Bạn Bè"
Tình huống:
Anh Hùng có tiền nhàn rỗi, cho vài người quen vay với lãi suất 2-3%/tháng. Mỗi tháng thu về 5-10 triệu tiền lãi.
Sự thật:
Khi cho vay:
- Nhiều người (không phải 1-2 người thân)
- Lãi suất cao hơn ngân hàng
- Thường xuyên, liên tục
→ Đây là hoạt động cho vay mang tính chất kinh doanh, phải nộp thuế 5% trên tiền lãi
Rủi ro:
- Bị xử phạt hành chính về hoạt động cho vay không phép
- Truy thu thuế + phạt chậm nộp
- Có thể bị truy cứu hình sự nếu lãi suất quá cao (tội cho vay nặng lãi)
7. Dạy Học, Gia Sư Với Nhiều Học Viên
Tình huống:
Cô Linh dạy tiếng Anh tại nhà, mỗi tối có 3-4 lớp, mỗi lớp 8-10 học viên, thu phí 500.000 đồng/học viên/tháng.
Sự thật:
Khi dạy học:
- Có nhiều học viên
- Thường xuyên, liên tục
- Thu phí ổn định hàng tháng
→ Đây là hoạt động kinh doanh dịch vụ giáo dục, phải:
- Đăng ký mã số thuế
- Kê khai và nộp thuế nếu doanh thu vượt 500 triệu/năm (từ 2026)
Hậu Quả Khi Bị Phát Hiện
1. Truy Thu Thuế
Cơ quan thuế có quyền truy thu thuế tối đa 10 năm kể từ thời điểm phát sinh nghĩa vụ thuế. Ví dụ: Bạn cho thuê nhà từ 2020 nhưng không kê khai, năm 2026 bị phát hiện → Bị truy thu thuế 6 năm (2020-2025).
2. Phạt Chậm Nộp
0,03%/ngày trên số thuế chậm nộp. Ví dụ: Chậm nộp 100 triệu trong 1 năm = phạt 10,95 triệu
3. Phạt Vi Phạm Hành Chính
- Không đăng ký thuế: 5-20 triệu
- Không kê khai thuế: 1-3 lần số thuế trốn
- Kê khai không đúng: 20% số thuế khai thiếu
4. Truy Cứu Hình Sự
Nếu trốn thuế từ 100 triệu đồng trở lên → Có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với mức phạt tiền 100-500 triệu hoặc tù từ 3 tháng đến 2 năm.
Làm Thế Nào Để An Toàn?
1. Đánh Giá Khách Quan
Tự hỏi mình:
- Hoạt động này có thường xuyên không?
- Có mục đích sinh lời không?
- Có tính chất chuyên môn hóa không?
Nếu câu trả lời là "Có" → Nên đăng ký và kê khai
2. Đăng Ký Sớm
Đăng ký mã số thuế ngay từ đầu, dù chưa vượt ngưỡng phải nộp thuế. Việc này:
- Hợp pháp hóa hoạt động
- Tránh rủi ro truy thu sau này
- Dễ dàng mở rộng kinh doanh
3. Lưu Chứng Từ Đầy Đủ
- Hợp đồng cho thuê nhà
- Biên lai thu tiền
- Tin nhắn, email trao đổi với khách hàng
- Chứng từ chuyển khoản
→ Để chứng minh nguồn gốc tiền khi cần
4. Tham Khảo Chuyên Gia
Khi không chắc chắn, nên hỏi:
- Cơ quan thuế địa phương
- Luật sư, chuyên gia tư vấn thuế
- Đơn vị dịch vụ kế toán uy tín
Hệ thống văn phòng :
🔹Trụ sở chính: 702/63/7 Lê Đức Thọ, Phường An Hội Đông, TP. Hồ Chí Minh
🔹VPĐD tại Đà Lạt: 72 Nguyễn Công Trứ, Phường Lâm Viên - Đà Lạt, Tỉnh Lâm Đồng
🔹VPĐD tại Kon Tum: 227 Phan Đình Phùng, Phường Đăk Cấm, Tỉnh Quảng Ngãi
🔹VPĐD tại TP. HCM: 779 Huỳnh Văn Lũy, Phường Bình Dương, TP. Hồ Chí Minh
🔹VPĐD tại Gia Lai: 59 Trường Chinh, Phường An Nhơn Đông, Tỉnh Gia Lai
🔹VPĐD tại Bảo Lộc: 48/49 Phạm Ngọc Thạch, Phường 1 – Bảo Lộc, Tỉnh Lâm Đồng
🔹VPĐD tại Hà Nội: Phòng 701, Tòa nhà Kim Ánh, Số 1 ngõ 78, Phường Cầu Giấy, TP. Hà Nội
CÔNG TY TNHH ĐÀO TẠO & TƯ VẤN THTAX
📌 702/63/7 Lê Đức Thọ, Phường An Hội Đông, TP.HCM
📞 0934 518 268 – 0918 774 497